الزمخشري
157
مقدمة الأدب ( فارسى )
[ أَشِرَ ] أَشِرَ بىباك شد 7 دَنه كرفت أَشَرًا و هو أَشِرٌ بىباك 7 دنه كرفته و أَشْرَانُ جمع و هم أَشَارى جمع 6 [ أَمِرَ ] أَمِرَ القَوْمُ أي كثُروا و أَمِرَ أَمْرُهُ أي اشْتَدَّ و شَىْءٌ إِمْرٌ عَجَبٌ [ بَتِرَ ] بَتِرَ دُم بريده شد 6 صار ذَنَبُه مقطوعًا ناقصًا 7 بريده شد دنبال بَتَرًا و هو أَبْتَرُ بريده دنبال 5 بىفرزند و خُطْبَةٌ بَتْرَاءُ خُطْبَهء بى دنبال 6 خطبهء ناتمام ، خطبة ناقصة 7 خطبهء بريده [ بَخِرَ ] بَخِرَ كنده دهن شد 6 نَتَنَ فمُه بَخَرًا و هو أَبْخَرُ كنده دهن [ بَصِرَ ] بَصِرَ بِهِ بديد او را 6 رآه و بَصُرَ بِهِ مترادف بَصَرًا و بَصُرَ بالأَمْر دانا شد در كار 7 زيرك شد در كار بَصَارَةً و هو بَصِيرٌ دانا 7 زيرك [ بَطِرَ ] بَطِرَ بىباك شد 7 دنه كرفت بَطَرًا 6 و قوله تع بَطِرَتْ مَعِيشَتَها أي استخفّتها [ حذر ] حَذِرَ مِنْهُ بترسيد از وى 6 خَافَ منه حَذَرًا و حِذْرًا و هو حَذُرٌ [ حَذِرٌ ] معا ترسنده 7 ترسان و خُذْ حِذْرَكَ حذركير [ حَصِرَ ] حَصِرَ صَدْرُهُ تنك شد دل وى حَصَرًا و هو حَصِرٌ دلتنك 6 ضيّقُ القلب [ خَبِرَ ] خَبِرَ الأَمْرَ بدانست كار را خَبْرًا [ خُبْرًا ] معا و هو خَبِيرٌ بِهِ دانا وى 6 عالِم به [ خَدِرَ ] خَدِرَتْ رِجْلُهُ بخُفت پايش 6 انضمَّتْ ، نامَتْ من الجُلُوس خَدَرًا و خُدُورًا و هي خَدِرَةٌ پاى خفته [ خَسِرَ ] خَسِرَ هلاك شد خَسَارَةً و خَسَارًا و خَسِرَ التَّاجِرُ زيان كرد بازركان خُسْرَانًا و خُسْرًا و خَسَارًا و هو خَاسِرٌ زيان كار [ خَضِرَ ] خَضِرَ النَّبْتُ سبز شد كياه خُضْرَةً و هو خَضِرٌ سبز 5 [ خَفِرَ ] خَفِرَتِ الجَارِيَةُ شَرْم داشت كنيزك خَفَرًا و هي خَفَرِةٌ كنيزك شرم دارنده و هُنَّ خَفِرَاتٌ جمع [ دَبِرَ ] دَبِرَ پشت ريش شد 6 جرح ظهره دَبَرًا و هو دَبِرٌ پشتْ ريش و هو الدَّبَرُ ريشِ پشت [ ذَفِرَ ] ذَفِرَ إِبْطُهُ كنده بغل شد 6 نتَن ذَفَرًا و مِسْكٌ اذْفَرُ مشك تيز بوى [ سَخِرَ ] سَخِرَ مِنْهُ افسوس كرد او را 5 فسوس كرد بوى 6 مرخَه سَخَرًا و سُخْرًا و سُخْرِيَّةً و سُخِرِيًّا [ سِخْرِيًّا ] معا [ سَكِرَ ] سَكِرَ مست شد سُكْرًا [ سَكْرًا ] معا و سَكَرًا و هو سَكْرَانُ مست و هي سَكْرى زن مست و هم سَكْرى جمع و سَكَارى جمع و سُكَارَى جمع و هي سَكْرَةُ المَوْتِ سختئ مرك 6 شِدّة الموت و سَكَرَاتُهُ جمع [ سَهِرَ ] سَهِرَ بيدار شد 5 بىخواب شد 6 بيدارى كرد بشب سَهَرًا [ شَتِرَ ] شَتِرَ كژ ديده شد پَلَكْ 5 پلكِ چشم بركرديده شدش شَتَرًا و هو اشْتَرُ پلك چشم كرديده [ صَعِرَ ] صَعِرَ خَدُّهُ كژ شد رخ او از تكبر 5 تكبّر كرد 6 عَوِجَ من التكبّر صَعَرًا و هو صَعِرٌ كژرخ از تكبر 5 متكبِّر و أَصْعَرُ مترادف [ صَغِرَ ] صَغِرَ خوار شد 6 خرد شد ، ذلّ 7 خور شد صُغْرًا و صَغَارًا و هو صَاغِرٌ خوار [ صَفِرَ ] صَفِرَ تهى شد 6 صارَ خاليًا صَفَرًا و هو صَفِرٌ تهى [ ضَجِرَ ] ضَجِرَ دلتنك شد 6 صارَ ضيّقَ القلب ضَجَرًا [ ظَفِرَ ] ظَفِرَ بِهِ پيروزى يافت بر وى ظَفَرًا [ عَسِرَ ] عَسِرَ الأَمْرُ دشوار شد كار يَعْسَرُ و عَسُرَ مترادف يَعْسُرُ و عُسِرَ مترادف يُعْسَرُ عِسْرًا و عُسْرَةً و مَعْسُورًا و هو عَسِرٌ دشوار و عَسِيرٌ مترادف [ عَقِرَ ] عَقِرَتْ نازاينده شد زن تَعْقَرُ و عَقُرَتْ مترادف تَعْقُرُ و عُقِرَتْ مترادف تُعْقَرُ عُقْرًا و عَقَارًا و هي عَاقِرٌ